Jazarpenari aurre egitea, bai

1. Isiltasunaren katea

Edozein jazarpen-kasuren aurrean, enpatia izatea ezinbestekoa da irtenbide egokia bilatzeko. Horrek laguntzen du inplikatuen beharrak identifikatzen eta, horren ondorioz, dagokien erantzuna aurkitzen. Jazarpena sufritu duten pertsonen testigantzek laguntzen dute pertsona horiekiko enpatia izaten eta jazarpenari aurre egiteko moduak bilatzen. Isiltasunaren katea hautsi egin behar da.

 

Jarduera hau egin baino lehen, komeni da  ataleko Estresetik lasaitasunera ariketa egitea, gelan giro lasaia egon dadin eta ikasleek horrelako ariketak egiteko ohitura har dezaten.

HELBURUA

  • Eskola-jazarpena jasotzen dutenekin enpatia izatea.

  • Eskola-jazarpenari aurre egiteko aukerak eztabaidatzea.

  • Kasu horietan irtenbideak bilatzea.

GARAPENA

Hasteko, baliabideetan eskaintzen den bideoa ikusiko dute taldean. Bideoan jazarpena sufritu zuten lau neraberen kasuak aztertzen dira. Horietako bi gazte aurrera atera ziren eta egun jazarpenaren kontrako ekintzetan inplikatuta daude. Beste bik, berriz, bere buruaz beste egin zuten. 

Bideoa ikusi ondoren, lau kideko taldeetan banatuko dira ikasleak. Talde bakoitzari Testigantzak izeneko eranskina emango zaio, lau kasu horiek aztertzeko. Taldeko kide bakoitzak kasu banaren ardura hartuko du, eta horretaz komentatzen dutena idatziko du, gero talde handian irakurtzeko. Eranskin horretan  galdera batzuk agertzen dira, kasu bakoitzaren azterketa gidatzeko. 

Lana amaitzen dutenean, talde handian partekatuko dituzte haien ekarpenak. Partekatze hori ordenan egin daiteke: lehenengo, Carlosi buruzko talde guztien iruzkinak, gero Carlari buruzkoak, ondoren Monicari buruzkoak eta, bukatzeko, Cristinari buruzkoak. 

Bukatzeko, eta talde handian, kontuan izanik helburuak zirela eskola-jazarpena jasotzen dutenekin enpatia izatea, eskola-jazarpenari aurre egiteko aukerak eztabaidatzea eta kasu horietan irtenbideak bilatzea, ikasleekin saioaren balorazio txiki bat egingo da:

  • Zer ikasi duzu?
  • Zailtasunik izan duzu?
  • Zer hobetu behar dugu?

Irakasleak jasoko du ikasleek esaten dutena, eta hurrengo saioan gogoraraziko die.

DENBORA

  • Saio bat

BALIABIDEAK

2. Atipikoa

Espektro autistaren nahasmendua (EAN) duten ikasleek tratu txarrak eta jazarpena sufritzeko aukera gehiago dute. Egoera horiek prebenitzeko, ikasle horiek ezagutzea eta ulertzea da lehenengo urratsa.

 

Jarduera hau egin baino lehen, komeni da  ataleko Estresetik lasaitasunera ariketa egitea, gelan giro lasaia egon dadin eta ikasleek horrelako ariketak egiteko ohitura har dezaten.

HELBURUA

  • Espektro autistaren nahasmendua (EAN) duten ikasleen ezaugarriak eta beharrak interpretatzea.
  • EAN duten pertsonei laguntzeko bideak irudikatzea.
 

GARAPENA

Sarrera moduan, irakasleak galdetuko die ea badakiten Espektro Autistaren Nahasmendua (EAN) zer den eta nahasmendu hori duen inor ezagutzen duten. 

Gaixotasuna ulertzen hasteko, eranskinetan dagoen El laberinto autista dokumentalaren lehenengo hiru minutuak erabil daitezke. Bertan ikusten da autismo mota eta gradu desberdinak daudela. Nahasmendu guzti horien ezaugarri komunak errepasatuko dira:

  • Harreman sozialetarako zailtasuna.
  • Komunikatzeko zailtasuna.
  • Jokabide eta interes murriztaileak eta errepikakorrak. 

Ezaugarri horiengatik guztiengatik, Espektro Autistaren Nahasmendua (EAN) duten ikasleek tratu txarrak eta jazarpena sufritzeko aukera gehiago dute.

Baina kolektibo horren ezaugarriak zenbait gaitasunekin ere lotu daitezke, nahasmendua gradu arinean ematen bada:

  • Zeregin mekaniko eta errepikakorretan gaitasun onak izan ditzakete. 
  • Eroso sentitu ohi dira ezarritako arauak errespetatuz eta betez. 
  • Interesatzen zaizkien gaiei buruzko ezagutza oso espezializatua eta zehatza lortzen dute. 
  • Oso logikoak eta literalak izateko joera dute. Horregatik, ez dute gezurrik esaten edo jendea manipulatzen.
  • Erabakiak irizpide objektiboen arabera har ditzakete, eta ez akatsak eragin ditzaketen aurreiritzi edo intuizioen arabera. 

Autismoa duen gazte baten egunerokoa ezagutzeko, Netflix-eko “Atípico” telesailaren laburpena ikusiko dute, ondoren. EAN arina duen Sam izeneko 18 urteko gaztearen bidez, autisten nortasunaren sintomak eta ezaugarri nagusiak identifikatuko dituzte, baita horiekin tratatzen ikasteko tresnak ere. 

Ikasleek Sam bezalako ikaskide bati nola lagundu pentsatu beharko dute. Horretarako, 3-4 kideko taldeetan banatuko dira, eta eranskinetan dagoen fitxa banatuko zaie.

Fitxa horretan, oso ezaguna den beste pertsonaia baten ezaugarriak agertzen dira: Sheldom Cooperrenak (Big Bang Theory). Sheldomek EAN mota berezi bat du: Asperger sindromea. Ezaugarri horiek kontuan hartuta, ikusitako bideoan Samek horrelako ezaugarririk agertu duen ala ez eztabaidatuko dute, eta ezaugarri horiek sor ditzaketen zailtasunen aurrean laguntzeko proposamenak adostuko dituzte.

Lana bukatzen dutenean, talde handian, talde bakoitzak egindako lana aurkeztuko du eta EAN duen pertsona bati laguntzeko proposamen zerrenda  osatuko da, guztien ekarpenekin.

Bukatzeko, eta kontuan izanik helburuak zirela Espektro Autistaren Nahasmendua (EAN) duten ikasleen ezaugarriak ulertzea eta pertsona horien aurkako tratu txarrak eta eskola-jazarpena prebenitzea, ikasleekin saioaren balorazio txiki bat egingo da:

  • Zer ikasi duzu?
  • Zailtasunik izan duzu?
  • Zer hobetu behar dugu?

Irakasleak jasoko du ikasleek esaten dutena, eta hurrengo saioan gogoraraziko die.

DENBORA

  • Saio bat

BALIABIDEAK

3. Zurekin bai, ahal dut!

Gaitzizenak jarri, bultzatu, iraindu, iseka egin, informazio oso pertsonalak erakutsi Interneten, imintzioak egin edo jo: haur eta gazte askok eta askok halakoei aurre egin behar diete egunero haien ikastetxeetan. Halakoak jasaten ari direnak babestu eta defendatzeko modurik badago. Jazarpenari aurre egiteko ahalmena badugu. Elkarrekin.

 

Jarduera hau egin baino lehen, komeni da  ataleko Estresetik lasaitasunera ariketa egitea, gelan giro lasaia egon dadin eta ikasleek horrelako ariketak egiteko ohitura har dezaten.

HELBURUA

  • Eskola-jazarpenari aurre egiteko estrategiak eztabaidatzea.

GARAPENA

Hasteko, irakasleak ikasle bati eskatuko dio baliabideen artean dagoen “Mirenen eskutitza” irakurtzeko, eta guztiei galdetuko die ea horrelako kasurik ezagutu duten. 

Eskutitzak deskribatzen duen egoera jazarpenaren aurkako proiektu baten zatia da. Proiektu horretan parte hartu zuten ikasleek abesti bat grabatu zuten: Contigo si puedo. 

Ikasleek abestiaren bideoa ikusiko dute. Abestiaren letra baliabideetan gehitu da, pantailan proiektatu ahal izateko. 

Irakasleak gaiaren inguruko elkarrizketa bat gidatuko du, ondoren:

  • Zer iritzi dute ikasle horiek egin duten proiektuaz? 
  • Jazarpenari aurre egiteko estrategia ona da? 
  • Jazarpenaren aurka zerbait egin behar da? Merezi du?
  • Zer iruditu zaie abestia? Abestiaren letrak errealitatea deskribatzen du edo gehiegikeria da?
  • Ezagutu al dute horrelako kasurik?

Bukatzeko, eta talde handian, kontuan izanik helburua zela eskola-jazarpenari aurre egiteko estrategiak eztabaidatzea, ikasleekin saioaren balorazio txiki bat egingo da:

  • Zer ikasi duzu?
  • Zailtasunik izan duzu?
  • Zer hobetu behar dugu?

Irakasleak jasoko du ikasleek esaten dutena, eta hurrengo saioan gogoraraziko die.

DENBORA

  • Saio bat

BALIABIDEAK